Ego
Ego: Freud'un modelinde gerçeklik ilkesine göre çalışan, id ile superego arasında denge kuran bilinçli benlik. Rüyalarda ego, sansür mekanizması olarak işlev görür ve bilinçdışı içerikleri sembollerle maskeler.
İlişkili Terimler
İd (İlkel Benlik)
Freud'un yapısal modelinde, kişiliğin en ilkel katmanı. Haz ilkesine göre çalışır; açlık, cinsellik ve saldırganlık gibi temel dürtüleri barındırır. Rüyalarda id'in arzuları sembolik biçimde ortaya çıkar.
Süperego
Kişiliğin ahlaki ve ideal boyutu. Toplumsal normları, vicdan ve ideal benliği temsil eder. Rüyalarda otorite figürleri, yargılayıcı sesler veya utanç sahneleri superego'nun tezahürleridir.
Bilinçdışı
Zihnin bilinçli farkındalığın dışında kalan, bastırılmış anılar, dürtüler ve arzuları barındıran derinlikli katmanı. Freud'a göre rüyalar, bilinçdışının krallık yoludur.
Kolektif Bilinçdışı
Jung'un teorisine göre, bireysel deneyimlerden bağımsız olarak tüm insanlığın paylaştığı ortak bilinçdışı alan. Arketipsel imgelerin ve evrensel sembollerin kaynağıdır.
Gölge
Jung psikolojisinde, kişiliğin kabul edilmeyen, bastırılan karanlık yönü. Rüyalarda düşman, canavar veya tanınmayan karanlık figürler olarak ortaya çıkar. Gölgeyle yüzleşmek, bütünleşme yolunun başlangıcıdır.
Anima ve Animus
Jung'a göre erkeklerin içindeki dişil arketip (Anima) ve kadınların içindeki eril arketip (Animus). Rüyalarda karşı cinsten gizemli figürler olarak belirir ve içsel dengeyi arayışı simgeler.