Tanım
Zihnin bilinçli farkındalığın dışında kalan, bastırılmış anılar, dürtüler ve arzuları barındıran derinlikli katmanı. Freud'a göre rüyalar, bilinçdışının krallık yoludur.
İlişkili Terimler
Kolektif Bilinçdışı
Jung'un teorisine göre, bireysel deneyimlerden bağımsız olarak tüm insanlığın paylaştığı ortak bilinçdışı alan. Arketipsel imgelerin ve evrensel sembollerin kaynağıdır.
Bastırma
Acı veren, kabul edilemez düşünce ve anıların bilinçdışına itilmesi savunma mekanizması. Freud'a göre bastırılan içerikler rüyalarda sembolik kılıklarda geri döner.
İd (İlkel Benlik)
Freud'un yapısal modelinde, kişiliğin en ilkel katmanı. Haz ilkesine göre çalışır; açlık, cinsellik ve saldırganlık gibi temel dürtüleri barındırır. Rüyalarda id'in arzuları sembolik biçimde ortaya çıkar.
Sigmund Freud
Modern rüya analizinin öncüsü. 'Düşlerin Yorumu' (1900) eseriyle rüyaları bilinçdışı arzuların sembolik ifadesi olarak tanımladı. Serbest çağrışım yöntemini geliştirdi.