Büyük Arkana, tarot destesindeki 22 kartın oluşturduğu ve hayatın büyük temalarını anlatan bölümdür. Bu kartları öğrenmenin en kolay yolu, onları Deli adlı bir yolcunun hikâyesi olarak okumaktır. Yaygın bir yaklaşım, Deli'nin yolculuğunu yedişer kartlık üç gruba ayırır: dış dünyayı öğrenmek, içe dönmek ve dönüşüm.
Bu rehber tarotu bir eğlence ve kendi üzerine düşünme aracı olarak ele alır; kartlar sağlık, hukuk ya da para kararlarının yerine geçmez.
Büyük Arkana nedir ve neden 22 karttan oluşur?
Bir tarot destesinde 78 kart bulunur. Bunların 56'sı gündelik olayları anlatan Küçük Arkana'yı, 22'si ise Büyük Arkana'yı oluşturur. Büyük Arkana kartları tarotun 15. yüzyıl İtalya'sında bir kart oyunu olarak doğduğu dönemde, diğer kartları yenen resimli kozlar olarak desteye eklenmişti. Sayılarının 22 olması o oyunun yapısından gelir; 19. yüzyılda bazı yazarlar bu kartları İbrani alfabesinin 22 harfiyle eşleştirerek onlara yeni bir sembolik katman ekledi.
Bugün Büyük Arkana kartları bir okumada temayı belirleyen kartlar olarak görülür. Bir Küçük Arkana kartı bir haftalık bir durumu anlatabilirken, bir Büyük Arkana kartı daha uzun bir dönemi, bir yaşam dersini ya da kişinin kendi içinde yaşadığı bir dönüşümü anlatır. Kartların her biri bir arketip, yani insan deneyiminde tekrar tekrar karşımıza çıkan bir figür ya da durum taşır: öğretmen, anne, savaşçı, münzevi ya da yeniden doğan kişi gibi. Konunun kısa bir özeti için Büyük Arkana sözlük maddesine bakabilirsiniz.
Deli'nin yolculuğu nedir?
Deli'nin yolculuğu, Büyük Arkana kartlarını sırayla tek bir hikâye gibi okuma yaklaşımıdır. Sıfır numaralı Deli, sırtında küçük bir bohçayla uçurumun kenarında yürüyen, meraklı ve saf bir yolcudur. Sıfır numarası ona özel bir yer verir: Deli hem yolculuğun başındadır hem de her kartın içinden geçen kişidir. Bir okumada çıktığında yeni bir başlangıcı, bilinmeyene duyulan merakı ve bazen de biraz düşüncesizce atılan bir adımı anlatır.
Yolculuk boyunca Deli her kartta yeni bir öğretmenle, bir sınavla ya da bir deneyimle karşılaşır. Büyücü'den irade kullanmayı, Yüksek Rahibe'den sezgiye kulak vermeyi, İmparator'dan düzen kurmayı öğrenir. Sonra içine döner, kayıplar yaşar, eski kimliğini bırakır ve sonunda 21 numaralı Dünya kartında bir döngüyü tamamlar. Bu çerçevenin değeri, kartları birbirinden kopuk 22 ayrı anlam yerine, birbirini izleyen bir gelişim hikâyesi olarak hatırlamanızı sağlamasıdır. Bu yaklaşımın tarihçesi ve farklı yorumları için Aptalın yolculuğu maddesine göz atabilirsiniz.
Büyük Arkana üç gruba nasıl ayrılır?
Deli'yi yolcu olarak dışarıda bıraktığınızda geriye 21 kart kalır. Bu 21 kartı yedişerli üç sıraya dizmek, pek çok tarot kitabında kullanılan bir öğrenme yöntemidir. Aşağıdaki tablo Rider-Waite-Smith sıralamasıyla bu üç grubu gösteriyor.
| Grup | Kartlar | Ana tema |
|---|---|---|
| 1. grup (1-7) | Büyücü, Yüksek Rahibe, İmparatoriçe, İmparator, Aziz, Aşıklar, Savaş Arabası | Dış dünyayı öğrenmek, kimlik kurmak |
| 2. grup (8-14) | Güç, Ermiş, Kader Çarkı, Adalet, Asılan Adam, Ölüm, Ölçülülük | İçe dönmek, kendini sınamak, bırakmak |
| 3. grup (15-21) | Şeytan, Kule, Yıldız, Ay, Güneş, Yargılama, Dünya | Gölgeyle yüzleşmek, dönüşüm, bütünlük |
Marsilya geleneğinde Adalet 8, Güç 11 numaradır; Rider-Waite-Smith destesinde bu iki kartın yeri değiştirilmiştir. Hangi sıralamayı kullandığınız grupların temasını büyük ölçüde değiştirmez.
Birinci grup dış dünyayı nasıl anlatır?
İlk yedi kart, Deli'nin dünyayla tanıştığı ve kendine bir kimlik kurduğu aşamadır. Büyücü elindeki araçları fark etmeyi ve iradeyi kullanmayı anlatır. Yüksek Rahibe bunun tersine sessizliği, sezgiyi ve henüz söylenmemiş bilgiyi temsil eder. İmparatoriçe bereketi, yaratıcılığı ve şefkati; İmparator ise düzeni, sınırları ve sorumluluğu anlatır. Bu iki kart çoğu zaman anne ve baba arketipleri olarak okunur.
Aziz, toplumun kurallarını, gelenekleri ve bir öğretmenden öğrenmeyi gösterir. Aşıklar ilk büyük seçimi, yani kendi değerlerine göre karar vermeyi anlatır; bu kart yalnızca romantik bir ilişkiyi değil, bir değer seçimini de temsil eder. Grubun son kartı Savaş Arabası, öğrendiklerini toparlayıp kararlılıkla yola çıkan ve dış dünyada ilk zaferini kazanan kişidir. Bu grup bir okumada çıktığında, konu genellikle kişinin dış dünyadaki rolleri, ilişkileri ve aldığı bilinçli kararlarla ilgilidir. Bu kartlar sorulara çoğu zaman "kim olmak istiyorsun ve bunun için hangi araçlara sahipsin?" diye karşılık verir; ilk grubun dersi, kendi gücünü tanımak ve onu dünyada nasıl kullanacağını öğrenmektir.
İkinci grup içe dönüşü nasıl anlatır?
İkinci yedi kart, dış dünyada bir yer edinmiş olan yolcunun içine döndüğü aşamadır. Güç, kaba kuvvet yerine sabır ve şefkatle kendi iç dürtülerini yönetmeyi anlatır. Ermiş, kalabalıktan uzaklaşıp kendi ışığıyla yolunu arayan münzevidir. Kader Çarkı, kişinin kontrolü dışındaki döngüleri ve şans dönüşlerini hatırlatır; Adalet ise yapılan seçimlerin sonuçlarını dürüstçe tartmayı ister.
Asılan Adam bakış açısını değiştirmek için durmayı ve teslim olmayı anlatır. Ardından gelen Ölüm, bir dönemin kapanmasını ve eski bir kimliğin bırakılmasını temsil eder; bu kart fiziksel bir ölümü değil, bir dönüşümü anlatır. Grubun son kartı Ölçülülük, yaşananları sabırla harmanlayan ve yeni bir denge kuran kişidir. Bu grup bir okumada öne çıktığında, konu çoğu zaman dışarıda değil, kişinin kendi iç sürecinde, bırakması ya da kabullenmesi gereken bir şeydedir. İlk grupta dünyaya "ne yapabilirim?" diye soran yolcu, burada "ben kimim ve neyi taşımaya devam etmem gerekiyor?" diye sormaya başlar. Bu sorunun cevabı genellikle bir şeyi bırakmaktan geçer.
Üçüncü grup dönüşümü nasıl anlatır?
Son yedi kart, yolcunun kendi gölgesiyle yüzleştiği ve bütünlüğe ulaştığı aşamadır. Şeytan, bizi bağlayan alışkanlıkları, bağımlılıkları ve korkuları gösterir; çoğu zaman zincirlerin aslında gevşek olduğunu fark ettirir. Kule, sağlam sanılan yapıların ani bir sarsıntıyla yıkılmasını anlatır. Ardından gelen Yıldız, fırtınadan sonraki sakinliği, umudu ve iyileşmeyi temsil eder.
Ay belirsizliği, rüyaları ve bilinçaltının korkularını gösterir; Güneş ise netliği, sevinci ve kendini olduğu gibi göstermeyi anlatır. Yargılama bir çağrıya, geçmişle hesaplaşıp yeni bir hayata uyanmaya işaret eder. Son kart Dünya, bir döngünün tamamlanmasını ve bütünlüğü temsil eder; ama tarotta her bitiş, Deli'nin yeni bir yolculuğa başlayacağı yeni bir sıfır noktasıdır. Bu grup bir okumada çıktığında, köklü bir değişimin içinde ya da eşiğinde olunduğunu düşündürür. Bu grubun kartları ilk bakışta en ürkütücü olanlarıdır, ama aynı zamanda en umut verici kartları da içerir: Kule'den sonra Yıldız gelir ve yolculuk karanlıkta değil, Güneş'in ışığında tamamlanır.
Bir okumada Büyük Arkana kartı çıkınca ne anlama gelir?
Bir açılımda Büyük Arkana kartı çıkması, konunun sizin için gündelik bir meseleden daha fazlası olduğunu düşündürür. Üç kartlı bir açılımın üçü de Büyük Arkana ise, büyük ihtimalle hayatınızda önemli bir dönemden geçiyorsunuz demektir. Hiç Büyük Arkana kartı çıkmaması ise konunun sizin elinizde olan, günlük kararlarla değişebilecek bir durum olduğunu gösterebilir. Kartın hangi grupta olduğuna bakmak da yardımcı olur: birinci gruptan bir kart dış dünyadaki bir adıma, ikinci gruptan bir kart bir iç sürece, üçüncü gruptan bir kart ise köklü bir dönüşüme işaret edebilir.
Büyük Arkana'yı nasıl öğrenebilirsiniz?
- 22 kartı Deli en üstte olacak şekilde yedişerli üç sıraya dizin ve her sırayı bir bölüm gibi okuyun.
- Her gün tek bir Büyük Arkana kartı çekin ve onu Deli'nin yolculuğunun bir durağı olarak düşünün: Deli burada ne öğreniyor?
- Her kart için defterinize üç anahtar kelime ve resimde dikkatinizi çeken bir ayrıntı yazın.
- Bir haftanın sonunda o hafta çektiğiniz kartları sıraya dizin ve aralarındaki hikâyeyi anlatmaya çalışın.
Tarota tamamen yeni başlıyorsanız deste seçimi ve ilk okuma için yeni başlayanlar için tarot rehberine, bütün kartlara ve açılımlara toplu bakmak için tarot sayfasına geçebilirsiniz.
